O ewolucji procesowej ochrony interesów konsumentów – od ochrony praw podmiotowych do wyodrębnienia commons?
Więcej
Ukryj
1
Faculty of law and administration, UMCS Lublin, Poland
Data nadesłania: 09-12-2025
Data akceptacji: 13-12-2025
Data publikacji: 23-12-2025
Autor do korespondencji
Monika Rejdak
Faculty of law and administration, UMCS Lublin, pl m. curie sklodowska 5, 20-015, Lublin, Poland
Cybersecurity and Law 2025;14(2):121-129
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cele:
Tematem artykułu „O ewolucji proceduralnej ochrony interesów konsumentów – od ochrony praw indywidualnych do wyłonienia się dóbr wspólnych (commons)?” jest analiza 25 lat rozwoju proceduralnej ochrony konsumentów. W tekście postawiono tezę, że tak intensywny rozwój ochrony proceduralnej nie miał miejsca w odniesieniu do żadnych innych interesów prawnych poza interesami konsumentów. Jednocześnie autor stawia pytanie retoryczne: czy rozwój proceduralnej ochrony interesów konsumentów prowadzi do wyłonienia się dóbr określanych mianem „dóbr wspólnych” (ang. commons)? Wskazano w nim na poszczególne rodzaje interesów prawnych konsumentów podlegających ochronie w postępowaniach zbiorowych. Są to: interesy indywidualne (prawa podmiotowe), interesy grupowe dochodzone w ramach powództw grupowych oraz interesy zbiorowe – które wcześniej pojawiały się w postępowaniach dotyczących uznawania postanowień umownych za niedozwolone, a obecnie występują w nowym typie postępowania zbiorowego, wprowadzonym w wyniku implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie powództw przedstawicielskich w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów i uchylającej dyrektywę 2009/22/WE.
Metody:
Metoda dogmatyczno-prawna.
Wyniki:
Potwierdzono tezę o szczególnej ochronie interesów procesowych konsumentów oraz o rozróżnieniu między ochroną prawa podmiotowego a ochroną interesów grupowych.
Wnioski:
Wnioski dotyczące potrzeby zrównania ochrony interesów poszczególnych konsumentów z ochroną grupową.