EN PL
Analiza etyczności relacji człowiek – maszyna inteligentna
 
More details
Hide details
1
Sciences of National Security, Miliary University of Land Forces, Poland
 
 
Submission date: 2026-01-23
 
 
Final revision date: 2026-08-11
 
 
Acceptance date: 2026-08-03
 
 
Publication date: 2026-08-11
 
 
Corresponding author
Teresa Maria Grabińska   

Sciences of National Security, Miliary University of Land Forces, Czajkowskiego 109, 51-147, Wrocław, Poland
 
 
Cybersecurity and Law 2026;16(Specjalny 1):22-34
 
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
Objectives:
Wartości etyczne przekładają się na normy moralne, obowiązujące w środowisku egzystencji i działania człowieka. Zmienia się ono szybko wraz z rozwojem zintegrowanych technologii i będzie się zapełniać maszynami inteligentnymi (MI), czyli aktywnymi przedmiotami materialnymi i niematerialnymi, wyposażonymi w sztuczną inteligencję. Relacja człowiek-MI staje się zwrotna. Człowiek bowiem dotychczas był podmiotem działania i użytkownikiem narzędzi techniczny, natomiast obecnie MI wyposażona w rodzaj wrażliwości (sentience), nabywa cech humanoidalnych. Dyskutuje z dwunastoma problemami etycznymi relacji człowiek-MI (B.P. Greena) oraz z trzema transhumanistycznymi zasadami oceny moralnej współdziałania człowiek-MI. Okazuje się, że normy moralnych będą zastępowane normami technicznymi, które będą optymalizować sprzężenie człowiek-MI. Sam zaś człowiek gatunku Homo sapiens będzie technologicznie ulepszany (enhanced) i w zastępowany przez transczłowieka (transhuman).

Methods:
Metody stosowane to: 1) studia literatury naukowej, aby odtworzyć aktualny stan zaawansowania technicznego MI; 2) zgodnie z wynikiem (1) ustalenie zagrożeń naruszenia tradycyjnych europejskich wartości etycznych i społecznych; 3) analiza porównawcza wyniku (2) z problemami etyczności relacji ze sztuczną inteligencją (wg B.P. Greena); 4) analiza krytyczna wartości transhumanistycznych, z punktu widzenia wyników (1)–(3).

Results:
Analiza trzech zasad oceny moralnej interakcji człowiek-MI ( N. Bostroma i E. Yudkowsky’ego) prowadzi do wniosku, że zachowanie etyczności relacji człowiek-MI jest możliwe pod warunkiem spełnienia dwu tych zasad – niedyskryminowania „podłoża” i „ontogenezy” stron relacji. Wtedy też będzie można określić status moralnego stron interakcji.

Conclusions:
Rekomenduje się rozwijanie nowego humanizmu w połączeniu antropocentryzmu i technocentryzmu, w którym by strona humanoidalna (MI) nie dominowała człowieka. Badaniom tym powinno towarzyszyć tworzenie prawa w nowym scyfryzowanym środowisku egzystencji człowieka i tworów humanoidalnych.
ISSN:2658-1493
Journals System - logo
Scroll to top